คู่มือทำ SEO ด้วย Schema Markup และ JSON-LD สำหรับมืออาชีพ

By /

คู่มือทำ SEO ด้วย Schema Markup และ JSON-LD สำหรับมืออาชีพ

Table of Contents

Schema Markup และ JSON-LD คืออะไร ทำไมคนทำ SEO ต้องรู้

หากคุณต้องการให้เว็บไซต์ติดอันดับบนผลการค้นหาและได้แสดงผลแบบ Rich Results อย่างดาวรีวิว รูปสินค้า คำถาม–คำตอบ หรือข้อมูลบทความเด่น สิ่งที่ต้องให้ความสำคัญอย่างมากคือ Schema Markup และ JSON-LD ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญด้าน Technical SEO ที่ช่วยให้เสิร์ชเอนจินเข้าใจโครงสร้างข้อมูลบนหน้าเว็บได้อย่างลึกและแม่นยำมากขึ้น[3][6] การนำแนวคิดเหล่านี้มาประยุกต์ใช้เชิงกลยุทธ์จะช่วยเพิ่ม CTR (อัตราการคลิก) เสริมความน่าเชื่อถือ และสร้างความได้เปรียบเหนือคู่แข่งในหน้าผลลัพธ์การค้นหา

ความแตกต่างระหว่าง Schema Markup, Structured Data และ JSON-LD

คำสามคำนี้มักถูกใช้ปนกัน แต่ในเชิงเทคนิคมีความหมายต่างกันเล็กน้อย ดังนี้

1. Structured Data

Structured Data คือข้อมูลที่ถูกจัดระเบียบตามรูปแบบที่มีโครงสร้างชัดเจน เพื่อให้เครื่องอ่านสามารถตีความความหมายของข้อมูลได้ เช่น JSON, RDFa, Microdata เป็นต้น[6] เสิร์ชเอนจินอย่าง Google ใช้ Structured Data ในการทำความเข้าใจว่า “สิ่งที่อยู่ในหน้าเว็บ” คืออะไร เช่น บทความ สินค้า สูตรอาหาร รีวิว หรือกิจกรรม

2. Schema Markup

Schema Markup คือชุดมาตรฐานของคำอธิบายข้อมูล (Vocabulary) ที่กำหนดโดย Schema.org เพื่อใช้ระบุชนิดของข้อมูลบนหน้าเว็บ เช่น Article, Product, FAQPage, LocalBusiness ฯลฯ[3][6] การนำ Schema Markup ไปใช้กับ Structured Data ทำให้เสิร์ชเอนจินเข้าใจบริบทของหน้าเว็บได้ดีขึ้น และสามารถดึงข้อมูลไปแสดงเป็น Rich Results ได้อย่างถูกต้อง

3. JSON-LD

JSON-LD ย่อมาจาก JavaScript Object Notation for Linked Data เป็นรูปแบบการเขียน Structured Data ด้วย JSON ที่เน้นการเชื่อมโยงข้อมูล (Linked Data) และปัจจุบันเป็นวิธีที่ Google แนะนำให้ใช้มากที่สุด[4][5] ข้อดีของ JSON-LD คือสามารถฝังโค้ดในแท็ก <script type="application/ld+json"> ที่ส่วน <head> หรือ <body> ของหน้า HTML ได้โดยไม่ต้องยุ่งกับโค้ด HTML เดิม ทำให้เพิ่ม แก้ไข หรือจัดการโค้ดได้ง่าย[4]

ประโยชน์ของ Schema Markup ต่อ SEO

การใช้ Schema Markup อย่างถูกต้องสามารถสร้างประโยชน์ต่อ SEO ได้หลายด้าน ทั้งทางตรงและทางอ้อม ดังนี้

1. ช่วยให้เสิร์ชเอนจินเข้าใจหน้าเว็บได้ดีขึ้น

เมื่อคุณระบุชนิดของข้อมูลและความสัมพันธ์ของข้อมูลต่าง ๆ บนหน้าเว็บอย่างชัดเจนผ่าน Schema Markup เสิร์ชเอนจินจะเข้าใจได้ว่าแต่ละส่วนของหน้ามีความหมายว่าอะไร เช่น ส่วนนี้คือชื่อบทความ ส่วนนี้คือผู้เขียน ส่วนนี้คือราคาสินค้า ส่วนนี้คือคะแนนรีวิว ฯลฯ[5][6] ความเข้าใจที่ชัดเจนนี้ทำให้ Google จัดหมวดหมู่และจัดอันดับเนื้อหาได้เหมาะสมมากขึ้น

2. เพิ่มโอกาสได้ Rich Results

Rich Results คือรูปแบบการแสดงผลที่เสิร์ชเอนจินเพิ่มองค์ประกอบพิเศษเข้าไปในผลการค้นหา เช่น ดาวรีวิว ราคา รูปภาพ คำถาม–คำตอบ หรือข้อมูลกิจกรรม การใช้ Schema Markup คู่กับ JSON-LD ช่วยเพิ่มโอกาสที่หน้าเว็บจะได้รับ Rich Results ซึ่งส่งผลให้ผลลัพธ์โดดเด่นและดึงดูดสายตาผู้ค้นหามากขึ้น[4][5]

3. เพิ่ม CTR และอาจส่งผลดีต่ออันดับทางอ้อม

เมื่อผลการค้นหาของคุณมี Rich Results ที่ชัดเจนและน่าสนใจ ผู้ใช้มักคลิกมากขึ้น ทำให้ CTR สูงขึ้น จากมุมมองของ Google สัญญาณการมีส่วนร่วมที่ดี เช่น CTR สูงและ Bounce Rate ต่ำ สามารถเป็นปัจจัยทางอ้อมที่ช่วยสนับสนุนอันดับของหน้าเว็บในระยะยาว

4. สร้างความน่าเชื่อถือและประสบการณ์ใช้งานที่ดีขึ้น

การแสดงข้อมูลสำคัญตั้งแต่บนหน้า SERP เช่น ชื่อผู้เขียน วันที่เผยแพร่ ราคาโปรโมชั่น สต็อกสินค้า หรือเวลาทำการของธุรกิจ ช่วยให้ผู้ใช้ตัดสินใจได้เร็วขึ้นและรู้สึกเชื่อมั่นในเว็บไซต์ของคุณมากขึ้น[2][4]

ประเภท Schema Markup สำคัญที่ควรใช้กับเว็บไซต์

การเลือกประเภท Schema ให้เหมาะสมกับธุรกิจและประเภทหน้าเว็บเป็นหัวใจของการทำ SEO ด้วย Structured Data ต่อไปนี้เป็น Schema ที่นิยมและมีผลกับ SEO อย่างมาก

1. Article / NewsArticle / BlogPosting

สำหรับเว็บไซต์ที่มีคอนเทนต์เชิงบทความ ข่าว หรือบล็อก การใช้ Article, NewsArticle หรือ BlogPosting ช่วยให้ Google เข้าใจเนื้อหาในฐานะบทความได้ชัดเจนขึ้น และสามารถแสดงชื่อเรื่อง รูปภาพ วันที่ และผู้เขียนบนผลการค้นหาได้ดีขึ้น[2]

Google แนะนำโครงสร้างของ Article Schema พร้อมฟิลด์สำคัญ เช่น headline, image, datePublished, dateModified, author ฯลฯ ผ่าน JSON-LD ที่ฝังอยู่ในหน้า HTML[2]

2. Product และ Offer

สำหรับเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซหรือหน้าขายสินค้า การใช้ Product ร่วมกับ Offer ช่วยให้ Google แสดงข้อมูลสินค้า เช่น ชื่อ ราคา สกุลเงิน สถานะสินค้า และรีวิวบนผลการค้นหาได้ชัดเจนมากขึ้น[3][4][5] สิ่งนี้ช่วยดึงดูดผู้ใช้ที่ต้องการข้อมูลสินค้าอย่างรวดเร็วและช่วยเพิ่ม CTR สำหรับคำค้นเชิงซื้อ

3. LocalBusiness

หากคุณมีร้านค้าหรือธุรกิจที่มีที่ตั้งจริง การใช้ Schema ประเภท LocalBusiness หรือประเภทย่อย เช่น Restaurant, Store จะช่วยให้ Google แสดงข้อมูลเช่น ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ เวลาเปิด–ปิด และรีวิวลูกค้าบนผลการค้นหาและแผนที่ได้อย่างเหมาะสม[6]

4. FAQPage และ HowTo

สำหรับเนื้อหาที่มีรูปแบบคำถาม–คำตอบหรือคู่มือขั้นตอน การใช้ Schema ประเภท FAQPage และ HowTo ช่วยให้ Google แสดงคำถาม–คำตอบหรือขั้นตอนการทำงานบางส่วนบน SERP ทำให้เนื้อหาของคุณกินพื้นที่บนหน้าผลการค้นหาและสร้างการมองเห็นที่มากขึ้น

5. BreadcrumbList

Schema ประเภท BreadcrumbList ใช้กำหนดโครงสร้างเส้นทางนำทางของหน้า เช่น หมวดหมู่–หมวดย่อย–หน้าเนื้อหา เมื่อ Google เข้าใจเส้นทางเหล่านี้อย่างชัดเจน สามารถแสดง Breadcrumb แทน URL ปกติบน SERP ทำให้ผู้ใช้เข้าใจโครงสร้างเว็บไซต์ได้อย่างรวดเร็วและช่วยเรื่อง Internal Linking ในเชิงเทคนิคด้วย

โครงสร้างพื้นฐานของ JSON-LD ใน HTML

การฝัง JSON-LD ใน HTML มักทำในรูปแบบดังนี้

คุณจะใช้แท็ก <script type="application/ld+json"> แล้วใส่ข้อมูลในรูปแบบ JSON ภายใน โดยระบุ @context และ @type เป็นหลัก[2][4][5]

ตัวอย่างโครงสร้างพื้นฐาน

<script type="application/ld+json">
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Article",
"headline": "ตัวอย่างหัวข้อบทความ",
"datePublished": "2024-01-05T08:00:00+08:00"
}
</script>

โค้ดนี้สามารถวางไว้ในส่วน <head> หรือท้าย <body> ของหน้าเว็บก็ได้ โดยไม่มีผลกับการแสดงผลต่อผู้ใช้ แต่ช่วยให้ Googlebot อ่านและตีความข้อมูลโครงสร้างได้[2][4]

หลักการเขียน JSON สำหรับ JSON-LD

เนื่องจาก JSON-LD เป็นรูปแบบหนึ่งของ JSON จึงต้องปฏิบัติตามกฎของ JSON อย่างเคร่งครัด เช่น

  • Key และ String ต้องครอบด้วย Double Quote เสมอ
  • ห้ามมีเครื่องหมายจุลภาคตัวสุดท้ายท้ายรายการใน Object หรือ Array
  • รองรับชนิดข้อมูลหลัก ๆ ได้แก่ String, Number, Boolean, null, Array และ Object[1]

การละเมิดกฎเหล่านี้จะทำให้โค้ด JSON-LD ผิดพลาดและไม่สามารถอ่านได้ จึงควรตรวจสอบด้วยเครื่องมือเช่น Rich Results Test หรือ Schema Markup Validator ทุกครั้ง

ตัวอย่าง JSON-LD สำหรับบทความ (Article Schema)

Google มีตัวอย่างโค้ด Article Schema ด้วย JSON-LD สำหรับบทความข่าวที่ประกอบด้วยหัวข้อ รูปภาพ วันที่ และผู้เขียน[2] โดยฟิลด์สำคัญที่ควรใส่ ได้แก่

  • @context: ระบุ URL ของ Schema.org
  • @type: เช่น Article, NewsArticle, BlogPosting
  • headline: ชื่อเรื่องของบทความ
  • image: URL ของรูปภาพประกอบบทความ
  • datePublished และ dateModified: วันที่เผยแพร่และวันที่แก้ไข
  • author: รายละเอียดผู้เขียน อาจเป็น Person หรือ Organization[2]

การใช้ Article Schema อย่างสม่ำเสมอในบทความบนเว็บไซต์จะทำให้ Google สามารถสร้าง Rich Result ในหมวดบทความได้แม่นยำขึ้น เช่น การแสดงชื่อผู้เขียนและวันที่ใต้ชื่อเรื่องบน SERP

ตัวอย่าง JSON-LD สำหรับสินค้า (Product Schema)

เว็บไซต์จำนวนมากใช้ Schema ประเภท Product ร่วมกับ Offer เพื่อระบุรายละเอียดของสินค้า ราคา และสถานะสต็อก[3][4][5] โครงสร้างหลักประกอบด้วย

  • @type: Product
  • name: ชื่อสินค้า
  • image: URL รูปภาพสินค้า
  • description: คำอธิบาย
  • sku: รหัสสินค้า
  • offers: ข้อมูลราคา สกุลเงิน ลิงก์หน้าเว็บสินค้า และสถานะสต็อก[4][5]

การใส่ข้อมูล aggregateRating และ review เพิ่มเติมยังช่วยให้แสดงดาวรีวิวและจำนวนรีวิวบน SERP ได้ ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่กระตุ้นการคลิกอย่างมาก โดยเฉพาะสำหรับคำค้นเชิงซื้อ[3][5]

กลยุทธ์วางแผน Schema Markup ในระดับ SEO Content Strategy

สำหรับนักวางกลยุทธ์คอนเทนต์ SEO การใช้ Schema Markup ไม่ใช่แค่การติดโค้ดให้ผ่าน แต่ต้องคิดเชื่อมโยงกับโครงสร้างคอนเทนต์และ Journey ของผู้ใช้ ดังนี้

1. กำหนดประเภทหน้า (Content Type) ให้ชัดเจน

เริ่มจากการแบ่งประเภทหน้าหลัก ๆ บนเว็บไซต์ เช่น

  • หน้า Category / Hub Content
  • หน้า Blog Article / News
  • หน้า Product / Service
  • หน้า FAQ / Support
  • หน้า Location / Branch / Contact

จากนั้นจับคู่แต่ละประเภทหน้าเข้ากับประเภท Schema ที่เหมาะสม เช่น

  • Blog Article ควรใช้ Article หรือ BlogPosting
  • หน้า Product ใช้ Product + Offer
  • หน้า Location ใช้ LocalBusiness หรือประเภทเฉพาะธุรกิจ
  • หน้า FAQ ใช้ FAQPage

2. ออกแบบฟิลด์ข้อมูลที่ทีมคอนเทนต์ต้องกรอก

เมื่อรู้แล้วว่าจะใช้ Schema อะไร ให้แปลงฟิลด์ใน Schema เป็น “ช่องข้อมูล” ที่ทีมคอนเทนต์ต้องเตรียม เช่น

  • สำหรับ Article: ชื่อเรื่อง, รูปหลัก, วันที่เผยแพร่, วันที่แก้ไข, ชื่อผู้เขียน
  • สำหรับ Product: ชื่อสินค้า, ราคา, สกุลเงิน, รูปภาพ, คำอธิบายสั้น, ค่าคะแนนเฉลี่ย, จำนวนรีวิว
  • สำหรับ LocalBusiness: ชื่อร้าน, ที่อยู่, เบอร์ติดต่อ, เวลาเปิด–ปิด

การออกแบบโครงสร้างข้อมูลลักษณะนี้ทำให้สามารถสร้าง JSON-LD แบบไดนามิกจากระบบจัดการคอนเทนต์ (CMS) ได้อย่างสอดคล้องและแม่นยำ[5]

3. Integrate กับ CMS หรือ Framework ที่ใช้งาน

หากเว็บไซต์ใช้ CMS ยอดนิยม เช่น WordPress, Shopify หรือ Framework อย่าง Django, Laravel, Next.js สามารถสร้างโค้ดหรือใช้ปลั๊กอินเพื่อสร้าง JSON-LD อัตโนมัติโดยอิงจากข้อมูลในฐานข้อมูลหรือฟิลด์ Meta ของแต่ละหน้า[4][5]

ตัวอย่างเช่น ในระบบ Django สามารถสร้าง Dictionary ของข้อมูล Schema แล้วใช้ฟังก์ชัน json.dumps() เพื่อแปลงเป็น JSON String ส่งเข้าหน้า Template เพื่อเรนเดอร์ในสคริปต์ JSON-LD[5]

4. ตรวจสอบด้วย Rich Results Test และปรับปรุงต่อเนื่อง

หลังจากติดตั้ง Schema Markup บนหน้าเว็บแล้ว ควรตรวจสอบทุกครั้งด้วยเครื่องมือทดสอบของ Google เช่น Rich Results Test เพื่อดูว่า

  • โค้ด JSON-LD ถูกต้องตามมาตรฐานหรือไม่
  • Google มองเห็นประเภท Rich Result ใดบ้าง
  • มีฟิลด์ไหนที่แนะนำให้เพิ่มเพื่อโอกาสได้ Rich Result สูงขึ้น

การตรวจสอบและปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ทำให้โครงสร้างข้อมูลของเว็บไซต์พัฒนาตามแนวทางที่ Google แนะนำในระยะยาว

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการใช้งาน Schema Markup

แม้ Schema Markup จะทรงพลัง แต่หากใช้งานผิดวิธีก็อาจไม่เกิดผลหรือเสี่ยงต่อการถูกลดความน่าเชื่อถือได้ ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยง เช่น

1. ใส่ข้อมูลที่ไม่ตรงกับเนื้อหาจริง

ข้อมูลใน JSON-LD ต้องสอดคล้องกับเนื้อหาที่ผู้ใช้เห็นบนหน้าเว็บ เช่น หากใช้ Product Schema ระบุว่ามีสินค้าพร้อมขายและมีคะแนนรีวิว แต่ในหน้าไม่มีรีวิวจริง หรือสินค้าไม่มีจำหน่ายแล้ว อาจขัดกับแนวทางของ Google

2. ใช้ประเภท Schema ไม่ตรงกับบริบท

เลือกประเภท Schema ให้ตรงกับวัตถุประสงค์ของหน้า เช่น หน้า Landing Page เกี่ยวกับบริการควรใช้ Service หรือ LocalBusiness แทนการใช้ Product โดยไม่มีสินค้าเป็นชิ้น ๆ ที่ชัดเจน

3. โค้ด JSON ไม่ถูกต้องตามมาตรฐาน

ปัญหายอดฮิตคือ ลืมใส่ Double Quote ล้อมรอบ String หรือใส่จุลภาคหลัง Element สุดท้ายใน Array หรือ Object ซึ่งทำให้ JSON-LD อ่านไม่ได้และไม่ถูกนำไปใช้[1] การใช้เครื่องมือตรวจ JSON หรือ Validator ของ Schema จึงเป็นขั้นตอนที่ไม่ควรมองข้าม

4. ติดตั้งเฉพาะบางหน้า โดยไม่มี Strategy

หลายเว็บไซต์ติดตั้ง Schema เฉพาะบางหน้าแบบไม่เป็นระบบ ทำให้ยากต่อการวัดผลและขยายต่อ ควรมีแผนระดับโครงสร้างเว็บไซต์ กำหนดว่าแต่ละ Template หรือประเภทหน้าจะใช้ Schema อะไร เพื่อให้การติดตั้งสเกลได้ในระยะยาว

เชื่อมโยง Schema Markup กับ SEO เชิงกลยุทธ์

ในมุมของ SEO Content Strategy การมอง Schema Markup แค่ในมุมเทคนิคไม่เพียงพอ ควรเชื่อมโยงกับเป้าหมายทางธุรกิจและ Funnel ของผู้ใช้ เช่น

  • Top of Funnel: ใช้ Article, FAQPage, HowTo เพื่อให้เนื้อหาคำถามและคู่มือปรากฏเด่นบน SERP
  • Middle of Funnel: ใช้ Product, Review, BreadcrumbList เพื่อช่วยผู้ใช้เปรียบเทียบสินค้าหรือบริการ
  • Bottom of Funnel: ใช้ LocalBusiness, Service, Product พร้อม Offer ที่ชัดเจน เพื่อกระตุ้น Conversion

การผสาน Schema Markup เข้ากับคีย์เวิร์ดที่ตั้งใจเจาะในแต่ละระดับของ Funnel ช่วยให้ทุกหน้าไม่ได้ติดอันดับเพียงเพราะเนื้อหา แต่ยังแสดงผลบน SERP ในรูปแบบที่เหมาะสมกับเจตนาของผู้ค้นหาอีกด้วย

แนวโน้มและอนาคตของ Structured Data สำหรับ SEO

แนวโน้มของการค้นหาในอนาคตจะให้ความสำคัญกับ ความเข้าใจบริบท และ ความหมายของข้อมูล มากขึ้น ทั้งจากฝั่งเสิร์ชเอนจินและระบบ AI ต่าง ๆ Structured Data ในรูปแบบ JSON-LD เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยป้อน “ความหมาย” ให้ระบบเหล่านี้เข้าใจและนำไปใช้ได้อย่างแม่นยำ[4][5][6]

ในเชิงเทคนิค ยังมีการพัฒนารูปแบบ JSON และเทคโนโลยีต่อยอด เช่น JSON5 หรือรูปแบบไบนารีอย่าง BSON ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดเก็บและประมวลผลข้อมูล[1] แต่สำหรับงาน SEO ในปัจจุบัน JSON-LD ตามมาตรฐาน Schema.org ยังคงเป็นแกนหลักที่ Google แนะนำให้ใช้งาน

ดังนั้น การลงทุนเวลาเพื่อออกแบบและติดตั้ง Schema Markup ให้ครอบคลุมทั้งเว็บไซต์ตั้งแต่วันนี้ เป็นการวางรากฐานสำคัญสำหรับ SEO ระยะยาวและการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงของเสิร์ชเอนจินในอนาคต

Scroll to Top