คู่มือทำ SEO ด้วย Structured Data และ JSON-LD ฉบับใช้งานได้จริง

หากคุณต้องการให้เว็บไซต์ติดอันดับในหน้าแรกของ Google แค่เขียนคอนเทนต์ดีอย่างเดียวไม่พอ สิ่งหนึ่งที่นักการตลาดดิจิทัลและเจ้าของธุรกิจออนไลน์เริ่มให้ความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ คือการใช้ Structured Data และ JSON-LD เพื่อช่วยให้ Search Engine เข้าใจหน้าเว็บได้ลึกและแม่นยำกว่าเดิม ซึ่งมีผลโดยตรงต่อโอกาสการได้แสดงผลแบบ Rich Results และ CTR ที่สูงขึ้น

บทความนี้จะอธิบายตั้งแต่พื้นฐานว่า Structured Data คืออะไร JSON-LD คืออะไร ทำไมจึงสำคัญกับ SEO รวมถึงแนวทางการนำไปใช้จริงบนหน้าเว็บ โดยเน้นมุมมองของคนทำ SEO และคอนเทนต์โดยเฉพาะ

Structured Data คืออะไร และเกี่ยวอะไรกับ SEO

Structured Data คือข้อมูลที่มีรูปแบบโครงสร้างชัดเจน ถูกจัดระเบียบให้อยู่ในรูปแบบที่เครื่องมือค้นหา เช่น Google สามารถอ่านและตีความความหมายได้ง่ายขึ้น ตัวอย่างรูปแบบข้อมูลที่ใช้บ่อยคือ JSON ซึ่งใช้คู่กับ Schema.org เพื่อนิยามประเภทข้อมูล เช่น บทความ สินค้า รีวิว อีเวนต์ องค์กร และอื่น ๆ

ในมุมมองของ Google Structured Data ทำให้ระบบเข้าใจว่า หน้าเพจหนึ่ง ๆ กำลังพูดถึง “อะไร” เช่น เป็นบทความข่าว รีวิวสินค้า หรือหน้าขายสินค้า ไม่ใช่แค่หน้า HTML ทั่วไปที่มีตัวหนังสือและรูปภาพ

เมื่อ Google เข้าใจประเภทและบริบทของหน้าชัดเจนขึ้น จะสามารถนำข้อมูลไปใช้สร้าง Rich Results เช่น

• Article Rich Result สำหรับบทความ ข่าว หรือบล็อก
• Product Rich Result แสดงราคา มีสต็อกหรือไม่ และคะแนนรีวิว
• Review Snippet แสดงดาวรีวิวใต้ผลการค้นหา
• Breadcrumb Rich Result แสดงโครงสร้างหมวดหมู่หน้าที่ชัดเจน

สิ่งเหล่านี้ช่วยเพิ่มความโดดเด่นของผลการค้นหา ทำให้ผู้ใช้งานคลิกมากขึ้นแม้อันดับจะไม่ใช่อันดับหนึ่งเสมอไป

JSON และ JSON-LD คืออะไร

JSON (JavaScript Object Notation) คือรูปแบบข้อมูลแบบข้อความที่นิยมใช้แลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างระบบต่าง ๆ มีลักษณะเป็นคู่ key:value เช่น “name”, “age”, “price” เป็นต้น[1]

คุณสมบัติสำคัญของ JSON ได้แก่

• อ่านและเขียนได้ง่าย ทั้งโดยมนุษย์และเครื่อง
• ใช้ได้กับหลายภาษา ไม่จำกัดแค่ JavaScript[1]
• แต่ละ key ต้องอยู่ใน Double Quote เสมอ เช่น “title”, “description”[1]

เมื่อพูดถึง Structured Data สำหรับ SEO รูปแบบที่ Google แนะนำให้ใช้เป็นหลักคือ JSON-LD ซึ่งคือ JSON ที่ถูกออกแบบมาเพื่ออธิบายข้อมูลเชิงความหมาย (semantic) ให้ Search Engine เข้าใจบริบทของหน้าเว็บได้ดีขึ้น[4][6]

ตัวอย่างเช่น JSON-LD สำหรับ Article หรือ Product จะมีโครงสร้างคล้าย ๆ กัน โดยกำหนด @context และ @type เพื่อบอกว่าเป็นข้อมูลประเภทอะไร[4]

ความแตกต่างระหว่าง Schema Markup, Structured Data และ JSON-LD

ผู้เริ่มต้นมักสับสนระหว่างคำเหล่านี้ ความจริงแล้วมีความเกี่ยวข้องกันดังนี้

• Structured Data คือ การจัดโครงสร้างข้อมูลให้ Search Engine เข้าใจได้ง่าย เช่น ข้อมูลบทความหรือสินค้า[6]
• Schema.org คือชุดมาตรฐานหรือพจนานุกรมที่กำหนดว่ามี “ชนิดข้อมูล” อะไรบ้าง เช่น Article, Product, Organization เป็นต้น[6]
• Schema Markup คือการนำ Schema.org ไปใช้งานจริงบนเว็บไซต์ ผ่านรูปแบบโค้ด เช่น Microdata, RDFa หรือ JSON-LD[3][6]
• JSON-LD คือรูปแบบที่นิยมที่สุดในการเขียน Schema Markup เพราะเพิ่มลงในหน้า HTML ได้ง่าย ไม่ไปรบกวนโครงสร้างโค้ดเดิม[4][5][6]

ทำไม JSON-LD จึงสำคัญต่อ SEO

สาเหตุที่ Google แนะนำ JSON-LD เป็นวิธีหลักในการทำ Structured Data มีหลายประเด็น เช่น

• เพิ่มและแก้ไขง่าย ไม่ต้องไปแทรกโค้ดในแท็ก HTML ทีละจุดเหมือน Microdata[4]
• สามารถรวมข้อมูลทุกอย่างไว้ในแท็ก <script type="application/ld+json"> โดยไม่กระทบโค้ดหน้าเว็บส่วนอื่น
• ยืดหยุ่น เหมาะสำหรับทั้งเว็บไซต์ที่เขียนเองและ CMS เช่น WordPress
• ช่วยให้ Google เข้าใจประเภทเพจได้ชัดเจน เช่น บทความข่าว บทความบล็อก หรือหน้าสินค้า[2][4]

การใส่ JSON-LD ที่ถูกต้อง ยังเพิ่มโอกาสให้หน้าเว็บของคุณได้ Rich Results บนหน้า SERP ซึ่งมักนำไปสู่ CTR และทราฟฟิกที่สูงขึ้น[4][5][6]

ประเภท Schema ที่คนทำ SEO ควรรู้

สำหรับเว็บไซต์เน้นคอนเทนต์และธุรกิจทั่วไป Schema ที่ควรรู้และใช้งานบ่อย ได้แก่

• Article / NewsArticle / BlogPosting สำหรับบทความ ข่าว และบล็อก[2]
• Product สำหรับหน้าสินค้า แสดงราคา สต็อก รีวิว[3][4][5]
• Organization สำหรับข้อมูลบริษัท แบรนด์ หรือองค์กร[1][4][6]
• BreadcrumbList สำหรับแสดง Breadcrumb บนผลการค้นหา
• LocalBusiness สำหรับธุรกิจท้องถิ่น ร้านค้า โรงแรม ร้านอาหาร ฯลฯ

ยิ่งคุณใช้ Schema ได้ตรงกับบริบทจริงของหน้าเว็บไซต์มากเท่าไร Search Engine ก็จะเข้าใจเว็บไซต์ได้ดีขึ้นเท่านั้น

หลักการเขียน JSON-LD ที่ถูกต้อง

การเขียน JSON-LD ต้องระวังเรื่องไวยากรณ์เช่นเดียวกับ JSON ทั่วไป[1][4][6]

• ต้องใช้ Double Quote กับชื่อ key และ string ทุกตัว[1]
• ห้ามมีเครื่องหมายจุลภาคตัวสุดท้ายใน Object หรือ Array[1]
• ค่าของ key สามารถเป็น String, Number, Boolean, null, Array, หรือ Object ได้[1]
• ควรใช้ @context เป็น "https://schema.org" หรือ "https://schema.org/"[4][6]
• กำหนด @type ให้ตรงกับประเภทข้อมูล เช่น “Article”, “Product”[2][4]

ตัวอย่างโครงสร้าง JSON-LD สำหรับบทความ

Google มีคู่มือสำหรับ Article Structured Data ระบุฟิลด์ที่สำคัญ เช่น headline, image, datePublished, dateModified, และ author[2]

แนวคิดพื้นฐานคือคุณต้องระบุให้ได้ว่า

• บทความชื่ออะไร
• รูปภาพหลักคือรูปไหน
• เผยแพร่เมื่อไร แก้ไขล่าสุดเมื่อไร[2]
• ผู้เขียนคือใคร บุคคลหรือองค์กร[2]

จากนั้นแทรก JSON-LD ในส่วน <head> หรือ <body> ของหน้า HTML ผ่านแท็ก <script type="application/ld+json">

ตัวอย่างโครงสร้าง JSON-LD สำหรับสินค้า

กรณีเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซหรือหน้าขายสินค้า ควรใช้ Product Schema เพื่อให้ Google แสดงข้อมูลสำคัญบนหน้า SERP เช่น ราคา สกุลเงิน สถานะสินค้า และรีวิว[3][4][5]

ฟิลด์สำคัญของ Product Schema ได้แก่[4][5]

• name – ชื่อสินค้า
• image – รูปภาพสินค้า
• description – รายละเอียดสินค้า
• sku – รหัสสินค้า (ถ้ามี)[4]
• offers – ข้อมูลข้อเสนอ เช่น ราคา สกุลเงิน URL หน้าสินค้า และสถานะสต็อก[4][5]
• aggregateRating – คะแนนรีวิวเฉลี่ยและจำนวนรีวิว (หากมี)[5]

เมื่อใช้ร่วมกับคอนเทนต์ที่เขียนดีและหน้าเพจที่โหลดเร็ว คุณจะมีโอกาสได้ Product Rich Result ที่โดดเด่นมากในผลการค้นหา

แนวทางเชิงกลยุทธ์ในการใช้ Structured Data เพื่อ SEO

การเพิ่ม JSON-LD ควรเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ SEO โดยรวม ไม่ใช่เพียงการใส่โค้ดเพราะหวังผลลัพธ์ทันที

แนวทางเชิงกลยุทธ์ที่ควรพิจารณา ได้แก่

• เริ่มจากหน้าที่สำคัญที่สุด เช่น หน้าบทความ Top of Funnel หรือหน้าสินค้าที่สร้างรายได้หลัก
• เลือกใช้ Schema ให้ตรงกับประเภทหน้า ไม่ยัดทุกอย่างลงทุกหน้า
• มั่นใจว่าข้อมูลใน Schema สอดคล้องกับเนื้อหาจริงบนหน้าเว็บไซต์ (เช่น ราคาในโค้ดตรงกับราคาที่แสดงหน้าเพจ)
• ใช้เครื่องมือของ Google เช่น Rich Results Test เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของโค้ด
• อัปเดต Structured Data เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลสำคัญ เช่น ชื่อบทความ ราคา วันที่แก้ไขบทความ[2][4]

ปลั๊กอินและเครื่องมือที่ช่วยจัดการ JSON-LD

สำหรับเว็บไซต์ที่ใช้ CMS อย่าง WordPress มีปลั๊กอินหลายตัวที่ช่วยสร้างและจัดการ Schema Markup ให้ง่ายขึ้น เช่น[4][6]

• ปลั๊กอิน SEO ที่มีฟีเจอร์ Structured Data ในตัว
• ปลั๊กอินเฉพาะทางสำหรับ Schema เช่น Schema Markup สำหรับ Product, Review, Article[4]

อย่างไรก็ตาม แม้จะใช้ปลั๊กอิน ก็ควรเข้าใจหลักการทำงานของ Structured Data และ JSON-LD เพื่อปรับแต่งให้เข้ากับกลยุทธ์ SEO ของเว็บไซต์คุณได้ดีที่สุด

ข้อผิดพลาดที่มักเกิดขึ้นในการใช้ JSON-LD เพื่อ SEO

แม้ JSON-LD จะใช้งานง่าย แต่ก็มีข้อผิดพลาดที่พบเป็นประจำ เช่น

• โครงสร้าง JSON ไม่ถูกต้อง เช่น ลืมปิดวงเล็บ ปิดวงเล็บไม่ครบ ใช้ Single Quote แทน Double Quote[1]
• กำหนด @type ไม่ตรงกับเนื้อหาหน้าเว็บไซต์ ทำให้ Google งงหรือไม่ให้ Rich Result
• ใส่ข้อมูลเกินจริง เช่น ให้คะแนนรีวิวเต็ม 5 โดยไม่มีรีวิวจริง เสี่ยงผิดนโยบายของ Search Engine
• ข้อมูลใน JSON-LD ไม่สอดคล้องกับเนื้อหาจริงบนหน้า เช่น ราคาไม่ตรงกัน
• ลืมอัปเดต dateModified เมื่อมีการปรับปรุงบทความ[2]

บูรณาการ Structured Data เข้ากับกลยุทธ์คอนเทนต์

การทำ SEO สมัยใหม่ไม่ใช่การใส่คีย์เวิร์ดอย่างเดียว แต่คือการช่วยให้ Search Engine เข้าใจ “ความหมาย” ของคอนเทนต์คุณให้ลึกที่สุด Structured Data และ JSON-LD จึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่ควรถูกรวมเข้าไปใน Workflow การผลิตคอนเทนต์ เช่น

• ขั้นตอนวางแผนคอนเทนต์: กำหนดด้วยว่าแต่ละบทความควรใช้ Schema ประเภทใด
• ขั้นตอนเขียนบทความ: เตรียมข้อมูลที่จำเป็นสำหรับ Schema เช่น ชื่อผู้เขียน วันที่เผยแพร่ รูปภาพหลัก
• ขั้นตอนอัปโหลด: ใส่ JSON-LD ลงในหน้า พร้อมตรวจสอบด้วย Rich Results Test
• ขั้นตอนอัปเดตคอนเทนต์: แก้ไขทั้งเนื้อหาและ JSON-LD ให้สอดคล้องกันเสมอ

แนวโน้มในอนาคตของ Structured Data

เมื่อ Search Engine เน้นความเข้าใจบริบทและความหมายของข้อมูลมากขึ้น Structured Data จะยิ่งมีบทบาทสำคัญ ทั้งในมุมของการหาคำตอบ การค้นหาเชิงสนทนา และการแสดงผลรูปแบบใหม่ ๆ

นักพัฒนาเองก็เริ่มมองหาวิธีจัดการข้อมูลให้มีประสิทธิภาพขึ้น เช่น การใช้รูปแบบ JSON ที่ยืดหยุ่น การตรวจสอบคุณภาพข้อมูล และการผสมผสานกับเทคโนโลยีด้านความปลอดภัยและประสิทธิภาพ[1][5]

สรุปแนวทางการใช้ JSON-LD เพื่อยกระดับ SEO

หากสรุปให้สั้นและนำไปใช้ได้จริง การใช้ JSON-LD เพื่อช่วยงาน SEO สามารถมองเป็นขั้นตอนหลัก ๆ ได้ดังนี้

• ทำความเข้าใจประเภท Schema ที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์ของคุณ เช่น Article, Product, Organization[2][4][6]
• เขียนหรือใช้เครื่องมือสร้าง JSON-LD ให้ถูกต้องตามมาตรฐาน Schema.org[4][6]
• ฝังโค้ดลงในหน้า HTML ผ่านแท็ก <script type="application/ld+json">
• ตรวจสอบความถูกต้องด้วย Rich Results Test และ Search Console
• ผูก Structured Data เข้ากับกระบวนการทำคอนเทนต์และอัปเดตข้อมูลบนเว็บไซต์อย่างสม่ำเสมอ

เมื่อทำได้ครบทั้งด้านเนื้อหาคุณภาพและข้อมูลโครงสร้างที่ชัดเจน เว็บไซต์ของคุณจะมีความได้เปรียบในการแข่งขันบนหน้า SERP และมีโอกาสสูงขึ้นในการได้คลิกและทราฟฟิกที่มีคุณภาพในระยะยาว